مسئولیت حرفه ای وکیل

مسئولیت حرفه ای وکیل- دکتر محمدحسین اسماعيل افراسیابی وکیل پایه یک دادگستری

حق الوکاله وکیل

نوع و میزان حق الوکاله وکیل جز در مواردی که حق الوکاله به وسیله قانون یا توسط دادگاه تعیین می گردد، تابع قرارداد وکالتی است که میان وکیل و موکل منعقد می شود.

  • 1. زمان توافق بر حق الوکاله

برطبق مقررات نمونه کانون وکلای دادگستری آمریکاLBA,Model Rules وکیل باید در همان مراحل اولیه ارتباط با موکل به یک توافق روشن و ترجیحاً کتبی، در مورد حق الوکاله دست یابد.

در ذیل مقررات ایالت کالیفرنیا در مورد دعاوی که در آنها مبلغ حق الوکاله به صورت درصد تعیین می گردند توضیح داده شده است.

در مواردی که میزان حق الوکاله به نسبت در صد تعیین شده باشد، چنانچه مبلغ حق الوکاله افزون بر هزار دلار باشد، قرارداد وکالت باید کتبی بوده و درآن مسائلی چون نوع دعوی، وظایف متقابل وکیل و موکل نسبت به یکدیگر، نرخهای ساعتی و سایر هزینه هایی که به عهده موکل است تصریح می گردد.  ضمناً در قرارداد وکالت باید تصریح شود که آیا وکیل دارای بیمه جبران خسارت در صورت تقصیر Malpractice  Insurance می باشد یا خیر و در صورتی که فاقد چنین بیمه ای است در کانون وکلا تعهد به جبران خسارت شخصی Pledge of personal Responsililsty سپرده است .

در موارد زیر قرارداد کتبی حق الوکاله میان وکیل و موکل اجباری نیست:

الف:  در صورتی که موکل شرکت باشد

ب:  موکل کتباًاعلام داشته که از قرارداد کتبی در مورد حق الوکاله انصراف داده است.

ج:  خدمات حقوقی از نوعی است که قبلاً توسط وکیل برای موکل انجام گرفته و حق الوکاله آن نیز با توافق طرفین تعیین و پرداخت گردیده است.

د:  در مواردی که وکیل می بایستی فوراً نسبت به دفاع از حقوق موکل اقدام کند و تأخیر به علت تنظیم قرارداد موجب ضرر موکل خواهد گردید.

  • 2. مقررات مربوط به حق الوکاله های غیر معقول Discipline for Unreasonable Fee

دادگاهها قراردادهای غیرعادلانه مربوط به حق الوکاله را به موقع اجرا نخواهنند گذاشت و وکیلی که قصد گرفتن حق الوکاله غیرعادلانه را داشته باشد در معرض مجازات های انتظامی قرار خواهد گرفت.

الف) ضوابط عادلانه بودن حق الوکاله Reasonablenee Factors

بعضی از ضوابطی که برای تعیین عادلانه بودن یا نبودن حق الوکاله در نظر گرفته می شوند عبارتند از:

مدت و کار لازم برای اجرای مورد وکالت، درجه مشکلی مسائل مورد وکالت، اینکه آیا حق الوکاله مبلغ منحصر بفردی است که وکیل حق گرفتن آن را دارد و یا بابت خدماتی جداگانه از موکل هزینه هایی دریافت میکند، مبلغی که سایر وکلا در منطقه برای انجام خدماتی مشابه بعنوان حق الوکاله دریافت می دارند، میزان خواسته و نتیجه حاصل از دعوی، طول مدت زمانی که وکیل درگیر پرونده بوده است و طول مدت زمان هایی که وکیل صرف ارتباط و تماس با موکل خود کرده است، تجربه، شهرت و کاردانی عملی وکیل و بالاخره اینکه آیا حق الوکاله به صورت قطعی و یا به نسبت درصد از حقوق استیفا شده موکل تعیین گردیده است.

  • ب‌) چه هزینه هایی را وکیل می تواند و چه هزینه هایی را نمی تواند به طور مستقل از موکل مطالبه کند؟ Items that may or may not billed to client

وکیل در قرارداد وکالت بایستی اصولی را که براساس آنها این نوع خدمات و هزینه های توسط موکل باید پرداخت گردند را تعیین کند.

وکیل نمی تواند بعنوان هزینه دفتر وکالت خود از موکل مبلغی دریافت کند ولی چنانچه خدمات ویژه ای در دفتر خود به موکل ارائه داده است می تواند هزینه های آن خدمات انحصاری را مطالبه کند.  مثلاً چنانچه طرف دعوی را برای مذاکره به دفتر خود و یا رستوران دعوت کرده است می تواند هزینه های آن را مطالبه کند و همچنین هزینه هایی چون تکثیر اسناد تلفن راه دور، تحقیقات کامپیوتری و اضافه کار منشی و کارمندان برای انجام کارهای فوق العاده را می توان مطالبه کند.  ضمناً یادآوری می شود که وکیل نمی تواند وقتی را که صرف کرده است هم زمان از دو موکل خود مطالبه حق الزحمه کند مثلاً در یک مسافرت از یک موکل حق السفر به صورت ساعتی دریافت و از موکل دیگر به خاطر خدمتی که در این مسافرت برای او انجام داده است مطابه وجه کند بلکه باید همین حق السفر را بین آنها سرشکن کند.

  • 3. غیرقانونی بودن توافق بین وکلا برای تعیین حداقل و حداکثر حق الوکاله

Price Fixing Agreements توافق هایی که بین وکلا برای تعیین حداقل و حداکثر حق الوکاله به عمل آید برخلاف قانون ضد انحصار Anti Trust محسوب شده و غیرقانونی است.

  • 4. وصول و تقسیط حق الوکاله Collection and Financing Attorney’s Fees

الف)            پیش پرداخت Payment In Advance

وکیل ممکن است از موکل خود بخواهد تا تمام وقت و یا قسمتی از حق الوکاله را نقداً در زمان تنظیم قرارداد بپردازد ولی چنانچه وکیل بعداً استعفا داده و یا عزل گردد مکلف است آن قسمت از حق الوکاله را که در قبال آن کاری انجام نداده است مسترد دارد.

ب)             قبول مال به عنوان حق الوکاله Property for Services

وکیل می تواند به ازای خدمات حقوقی ارائه شده توسط خود به موکل مالی از وی قبول کند به شرط آنکه این مال حق مالکیت و یا منافع دیگری در موضوع مورد وکالت نبوده و از لحاظ مالکیت مورد اختلاف نباشد.  ولی در بررسی عادلانه بودن چنین حق الوکاله ای دقت نظر خاصی به کار می رود تا مسلم شود وکیل موکل خود را در این معامله مغبون نکرده باشد.

  • ج‌) قطع ارایه خدمات Cutting off Sercives

وکیل نباید ارایه خدمات خود را منوط به وصول حق الوکاله کرده و شرط کند که در صورت عدم وصول به موقع حق الوکاله، ارایه خدمات خود را متوقف خواهد کرد و به این ترتیب موکل را در شرایط نامناسبی رها کند.

  • د‌) پرداخت حق الوکاله به صورت تقسیط یا وام و ضمانت اجرای آن credit arrangements and security

وکیل می تواند به موکل خود اجازه دهد تا حق الوکاله را از طریق کارت اعتباری پرداخت کرده و یا برای پرداخت آن از وام بانکی استفاده کرده و یا آن را به وسیله سفته های مدت دار با بهره بپردازد.  دراین صورت چنانچه قوانین محلی اجازه دهند وکیل می تواند برای تضمین طلب خود برروی اموال موکل حق رهن Attorneys Line  بگذارد.

  • 5. تعیین حق الوکاله به نسبت به درصد Contingent Fees

اصولاً قوانین مربوط به وکالت در آمریکا مخالفتی به گرفتن حق الوکاله به صورت (پورسانت)، که طبق آن حق الوکاله وکیل درصدی از محکومی به تعیین شود، ندارد.

الف:  مواردی که تعیین حق الوکاله که به صورت درصد ممنوع است:  در مقررات نمونه کانون وکلای دادگستری آمریکا در موارد زیر تعیین حق الوکاله به صورت درصد را ممنوع ساخته است:

اولا: دعاوی جزایی

ثانیاً: دعاوی خانوادگی زیرا در این نوع دعاوی وجود منافع در صد از حاصل دعوی موجب طلاق شده و یا در تعیین نفقه و همچنین در ارزیابی اموال مشترک ایجاد اخلال می کند.

ب: سایر محدودیتهای مربوط به تعیین حق الوکاله به صورت درصد

چنانچه تعیین حق الوکاله به صورت در صد منافع موکل را به خوبی تأمین نمی کند وکیل موظف است طرف دیگر تعیین حق الوکاله را به موکل ارائه و معنی آن را تفهیم کند.

ج:  لزوم تنظیم قرارداد کتبی در مورد حق الوکاله به صورت درصد

مقررات نمونه کانون وکلای دادگستری آمریکا – مقرر می دارد که قرارداد حق الوکاله به صورت درصد بایستی کتبی بوده و در آن نحوه محاسبه درصد و هزینه هایی که باید قبل از تعیین درصد از محکوم به کسر گردد، مشخص گردد و اصولاً روشن باشد که آیا کسر هزینه ها قبل یا بعد از محاسبه حق الوکاله خواهد بود.

  • 6. اختلافات مربوط به حق الوکاله

وکیل باید سعی کند اختلافات مربوط به حق الوکاله را دوستانه حل وفص کند و نباید برای وصل حق الوکاله به طرح دعوی در دادگاه متوسل شود مگر برای جلوگیری از تقلب و خنثی کردن ترفندهای موکل.

  • 7 تقسیم حق الوکاله با سایر وکلا Fee splitting with other Lawyers

به طور کلی وکیل نمی تواند حق الوکاله خود را با وکیل دیگری تقسیم کند مگر در دومورد استثنایی زیر:

الف)  در داخل مؤسسه حقوقی خود:  وکیل می تواند حق الوکاله خود را در داخل موسسه حقوقی خود با سایر وکلا تقسیم کند از طرف دیگر موسسه حقوقی می تواند به یک همکار قدیمی که در موسسه بازنشسته شده و یا برطبق توافق جدا شده است ماهیانه مبلغی بپردازد.

ب) تقسیم حق الوکاله در خارج از موسسه حقوقی: یک وکیل با وجود شرایط ذیل می تواند حق الوکاله خود با وکیل دیگری که عضو موسسه حقوقی او نیست تقسیم کند.

اولاً: موکل بداند که وکیل او حق الوکاله خود را با وکیل دیگری تقسیم می کند و اعتراضی نداشته بادش.

ثانیاً: مجموع حق الوکاله ای که موکل به هر دو وکیل می پردازد عادلانه باشد.

ثالثاً: تقسیم بایستی به نسبت کار و مسئولیتی باشده که هریک از وکلا انجام داده و یا انجام آن را عهده گرفته اند و چنانچه برابر مقررات نمونه Model rules، تقسیم به نحو دیگری انجام می گیرد باید دو شرط اعمال گردد: اولاً: این تقسیم با رضایت موکل باشد، ثانیاً وکلا مشترکاً مسئولیت کل دعوی را بعهده بگیرند.

8.   معرفی و ارجاع پرونده: Forwarding or Referral Fees

چنانچه وکیلی فقط پرونده ای را به وکیل دیگر معرفی کرده یا ارجاع دهد و شخصاً هیچ گونه کاری در روی پرونده انجام ندهد، وکیل دوم که تعقیب پرونده را بعهده گرفته است، نمی تواند هیچ گونه سهمی از حق الوکاله را به وکیل اول که کار را معرفی یا ارجاع کرده است، به عنوان حق معرفی یا ارجاع، بپردازد چه در این صورت شرط سوم از شرابط سه گانه فوق (تقسیم حق الوکاله به نسبت کارو مسئولیت )تحقق پیدا نمی کند.

و: وظیفه حفظ اسرار موکل توسط وکیل Lawyers Duty of Confidentiality

وکیل بدون رضایت موکل، حق افشای هیچ گونه اطلاعاتی در مورد روابط وکالتی خود با موکل را ندارد.

  • 1. رابطه میان مقررات اخلاقی حفظ اسرار موکل با مقررات مربوط به مصونیت اسرار موجود میان وکیل و موکل از افشار در دادگاه Relation Between Ethical Duty and Attprney- Client Privi Lege

الف) اجبار در مقابل شایعات Compulsion VS. Gossip

مصونیت اسرار میان وکیل و موکل یکی از قواعد مطلق ادله اثبات دعوی است که به موجب آن قوه مجریه حق ندارد وکیل را مجبور به افشای اطلاعات مربوط به موکل خود کند.

برعکس قاعده اخلاقی حفظ اسرار موکل، وکیل را از افشا یا به کار بردن هر نوع اطلاعات محرمانه که در جریان انجام وظایف وکالت به آنها دسترسی پیدا کرده است منع می کند.  بنابراین قاعده اخلاقی حفظ اسرار موکل به مراتب از قاعده مصونیت اسرار وسیع تر است زیرا نه فقط شامل آن دسته اطلاعات سری مصون از افشا می شود بلکه شامل کلیه اطلاعات و مسایلی راجع به موکل می شود که در جریان اجرای وظیفه نمایندگی موکل به آنها دسترسی پیدا کرده است و ممکن است اصل مصونیت اسرار مشمول آنها نگردد.

  • ب‌) نوع اطلاعات مورد شمول Kinds of Information Covered

همانطور که فوقاً بیان شد قاعده مصونیت وکیل از افشا فقط اطلاعات محرمانه میان وکیل و موکل و همچنین بین نمایندگان آنها، را مورد حمایت قرار می دهد.  در صورتی که وظیفه اخلاقی علاوه بر اطلاعات محرمانه فوق هرگونه اطلاعاتی را که وکیل در جریان نمایندگی خود از موکل به دست آورده است، صرف نظر از منبعی که این اطلاعات از آن به دست آمده است را مورد حمایت قرار میدهد.

  • ج‌) حق استفاده از این اطلاعات در مقابل حق عدم افشا Disclosure VS.Use

امتیاز مصونیت وکیل در افشااسرار موکل دولت را منع می کند که وکیل را مجبور به افشا ی استفاده از اسرار محرمانه و یا سایر اطلاعات محرمانه به ضرر موکل خود کند.

  • 2. خلاصه اصل مصونیت وکیل و موکل Summary of Attorney- Client Privilege

به موجب این اصل یا امتیاز دادگاه یا هر مرجع قضایی دیگر نمی تواند وکیل یا نمایندگان قانونی آنها را مجبور به افشای اطلاعات محرمانه مربوط به ارتباطات حرفه ای خود با موکل کند.

الف)  موکل Client: مصونیت عدم افشا شامل کلیه ارتباطات و مدارک اولیه که منجر به ایجاد روابط میان وکیل و موکل شده است، می شود.

چنانچه موکل شخصی حقوقی باشد از یک طرف این امتیاز مشمول کلیه ارتباطات میان وکیل و کارمندان عالیرتبه شرکت است و از طرف دیگر شامل ارتباطات میان وکیل و سایر کارمندان شرکت در صورت وجود شرایط زیر می شود.

اولاً: ارتباط کارمند با وکیل با اطلاع و تحت نظر رؤسای کارمند انجام گرفته است

ثانیاً: کارمند بداند که هدف ارتباط با وکیل مشاورت حقوقی برای شرکت است.

ثالثاً: ارتباط مربوط به موضوعی است که مربوط به وظیفه کارمند در شرکت است.

ب)   وکیل Attorney:  وکیل کسی است که دارای مجوز وکالت است و یا اینکه موکل به دلایل معقول تصور می کند که نامبرده دارای مجوز وکالت در آن ایالت و یا در سطح کلیه ایالات متحده آمریکا است.

ج)  ارتباط Communication: معنی ارتباط تبادل کتبی یا شفاهی اطلاعات است از هر دو مسیر وکیل به موکل و موکل به وکیل و همچنین تبادل این اطلاعات بین نمایندگان قانونی آنها.

1.   نحوه ارتباط mechanism of the relationship:

معمولاً امتیاز محرمانه بودن اطلاعات شامل هویت موکل و توافق های موجود بین وکیل و موکل در مورد میزان حق الوکاله نمی شود، مگر اینکه افشای مسائل فوق لزوماً موجب افشای حقایقی می گردد که جزء اطلاعات مهم محرمانه میان وکیل و موکل است.

  • 2. مدارک و اشیاء از قبل موجود preexisting Documents and things:

مدراک و اشیای مربوط به ارتکاب جرم به صورت تحویل آنها به وکیل خصیصه سری یا محرمانه بودن را به هم نمی زند همانطور که این اسناد و اشیاء تا زمانی که در دست موکل است قابل کشف و ضبط است در دستان وکیل هم قابل کشف و ضبط است. بدین ترتیب چنانچه اموال حاصل از جرم یا وسایلی که در ارتکاب به کار رفته و دلیل جرم محسوب می شوند از طرف موکل به وکیل تحویل شود و یا به هر ترتیب دیگری به دست وکیل رسیده باشد می تواند آنها را تا زمان لازم برای کسب اطلاعات کافی برای دفاع از موکل نزد خود نگهدارد ولی بعداً باید  آنها را به مقامات صلاحیتدار تحویل دهد.

د:  اطلاعات محرمانConfidental Informations:

وسیله انتقال اطلاعات از موکل به وکیل طوری باید انتخاب شده باشد که حاکی از قصد موکل بر محرمانه نگهداشتن اطلاعات و عدم افشای آن به دیگران باشد حضور شخص ثالث در زمان انتقال اطلاعات اگر از دستیاران وکیل باشد به محرمانه بودن اطلاعات لطمه ای وارد نمی آورد و چنانچه کسان دیگری از طریق استراق سمع از این اطلاعات آگاه شده اند می توان با استناد به قاعده مصونیت از افشا، از شهادت آنها در دادگاه جلوگیری کرد.

ه:  موکل و نه وکیل صاحب حق محرمانه بودن اطلاعاتThe Client (Not the Attorney) is the Holder of the Privilege

موکل و نه وکیل است که می تواند مدعی حق محرمانه بودن اطلاعات شده و از افشای آن جلوگیری کرده و یا برعکس می تواند از این حق صرفنظر کرده و تقاضای افشای آن را کند. انصراف بدین معنی است که در زمانی این اطلاعات در شرف افشا است نسبت به افشای آن اعتراضی نکند و یاانکه شخصاً قستمهای مهمی از این اطلاعات محرمانه را افشا کند.  چنانچه موکل از این حق صرفنظر نکرده باشد و در غیاب وی کسی در صدد به دست آوردن این اطلاعات محرمانه باشد وکیل باید به نمایندگی از طرف موکل خود مدعی این حق شده و مانع افشای اطلاعات محرمانه باشد وکیل باید به نمایندگی از طرف موکل خود مدعی این حق شده و مانع افشای اطلاعات محرمانه گردد.

و:  استثنائات وارد بر حق و امتیاز محرمانه بودن اطلاعات Exception to the Privilege

قاعده محرمانه بودن اطلاعات در موارد زیر اعمال نمی شوند.

1.  در صورتی که موکل درصدد استفاده از خدمات حقوقی وکیل برای   کمک(یاقادر کردن) به دیگری در ارتکاب جرم یا اعمال تقلب آمیز در آینده باشد.

2. درصورتی که اطلاعات مربوط به تخلف وکیل در امری از امور مربوط به روابط میان وکیل و موکل باشد

3. در دعاوی حقوقی میان دو نفر که هر دونفر آنها قبلاً موکلان مشترک وکیل بوده اند.

4.  در صورتیکه از وکیل خواسته شده است تا نسبت به صلاحیت یا قصد موکل در واگذاری اموال خود از طریق هبه یا وصیت اطلاعاتی را ارائه دهد.

3.    وظیفه اخلاقی محرم اسرار بودن وکیل و استثنائات وارد بر آنEthical Duty of Confidentiality and its Exceptions

در مواردی که قاعده مصونیت اطلاعات میان وکیل و موکل اعمال نمی شوند قاعده اخلاقی محرمیت وکیل نسبت به موکل قابل اجرا است.  قاعده اخلاقی محرمیت وکیل اطلاعات بیشتری را نسبت به قاعده مصونیت در بر می گیرد.

استثنائات وارد بر این قاعده اخلاق حرفه ای به شرح زیر استک

الف)      رضایت موکل Client Consent

وکیل با اجازه صریح یا ضمنی موکل می تواند اطلاعات محرمانه ناشی از روابط وکیل و موکل را مورد استفاده قرار دهد.

  • ب‌) دعاوی میان وکیل و موکل Disputes Concerning Attorney’s Conduct

وکیل می تواند در دعاوی مربوط به اهمال در انجام وظایف وکالت یا تخلفات حرفه ای و یا معاونت در اعمال خلاف با موکل در حد لزوم اطلاعات محرمانه ناشی از روابط میان وکیل و موکل را افشا کند.

ج)    افشای قصد موکل در ارتکاب جرم در آینده Client intent to Commit a Future Crime

وکیل می تواند ولی مجبور نیست قصد موکل در ارتکاب جرم در آینده را افشا کند. در صورت افشا وکیل موظف است اطلاعات کافی برای جلوگیری از وقوع جرم در آینده را در اختیار مقامات مسئول بگذارد.  قانون وکلای دادگستری آمریکا این استثنا را مشمول ارتکاب هرنوع جرمی در آینده کرده است، اما مقررات نمونه کانون این استثنا را فقط شامل جرایمی می داند که متضمن خطر فعلی و محتمل الوقوع قتل یا ضرب و جرح شدید باشد.

4.    اعمال تقلب آمیز گذشته موکل که با سوء استفاده از خدمات حقوقی وکیل انجام گرفته استInvolving the Lawyre’s Services  Past Frauds

اگر وکیل مطلع شود که موکلاز مشورتهای حقوقی وی برای کلاهبرداری از غیر سوء استفاده کرده است باید از موکل خود بخواهد و به وی اصرار کند تا از عمل تقلب آمیز خود رفع اثر کند و چنانچه موکل از این کار امتناع کند وکیل باید از وکالت وی استعفا نماید .  مقررات نمونه کانون وکلای دادگستری آمریکا به وکیل اجازه می دهد البته بدون آنکه وی را مجبور کند تا استعفای علنی (Noisy  withdrawal)  بدهد.  بدین معنی که علت استعفای خود را علنی کند یعنی به شخصی که قربانی اعمال تقلب آمیز موکل قرارگرفته است، اعلام کند که به چه علت از وکالت موکل خود کناره گیری کرده است، و از آن به بعد در مورد اعمال تقلب آمیز بشود در حالی که از آن اعمال بی اطلاع بوده است.  باز هم عملی وکیل قانونی است.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.